Giao bóng khi đối thủ chưa sẵn sàng: fault hay let?

Điểm chính

1. Người giao phải chờ người nhận sẵn sàng, còn người nhận phải theo nhịp hợp lý của người giao.
2. Người nhận cố gắng trả bóng được xem là đã sẵn sàng.
3. Giao bóng khi người nhận thực sự chưa sẵn sàng là let, không phải fault.
4. Let khiến quả giao hiện tại được thực hiện lại nhưng không xóa lỗi trước đó.
5. Không có một số giây cố định trong luật để người nhận luôn được chờ tùy ý.

Người giao và người nhận phải phối hợp nhịp độ ra sao?

ITF Rule 21 quy định người giao không được phát bóng cho đến khi người nhận sẵn sàng. Đồng thời, người nhận phải chơi theo nhịp hợp lý của người giao và sẵn sàng nhận bóng trong khoảng thời gian hợp lý sau khi người giao đã sẵn sàng. Quy tắc cân bằng quyền chuẩn bị của cả hai bên: người giao không thể bất ngờ đánh khi đối thủ chưa sẵn sàng, còn người nhận không thể trì hoãn vô hạn để phá nhịp trận đấu. ^[1]

Luật không đặt một con số giây cố định áp dụng cho mọi hoàn cảnh. Trọng tài xem xét diễn biến thực tế: người giao đã đứng sẵn chưa, người nhận có đang quay lại vị trí hoặc chỉnh trang bị hợp lý không, và khoảng dừng có vượt quá nhịp chơi thông thường hay không. Vì vậy, “chưa sẵn sàng” không chỉ là lời nói của người nhận; trạng thái đó cần thể hiện qua tình huống và được trọng tài đánh giá. ^[1]

Nếu người nhận đưa vợt ra hoặc bắt đầu cố gắng trả cú giao, luật xem họ đã sẵn sàng. Sau khi đã tham gia vào cú giao, người nhận không thể chỉ vì trả bóng hỏng mà tuyên bố mình chưa sẵn sàng để được giao lại. Hành vi cố gắng trả bóng là dấu hiệu rõ ràng cho thấy họ đã chấp nhận bắt đầu điểm. ^[1]

Điều gì xảy ra nếu cú giao được đánh trước khi đối thủ sẵn sàng?

Rule 22 gọi đây là service let: nếu người giao đánh bóng khi người nhận chưa sẵn sàng, quả giao cụ thể đó không được tính và người giao thực hiện lại. Đây không phải service fault chỉ vì người nhận không trả được bóng hoặc bóng rơi ngoài ô; quyết định dựa trên việc người nhận có sẵn sàng trước lúc cú giao bắt đầu hay không. ^[1]

Một service let không xóa lỗi giao bóng trước đó. Ví dụ, người giao mắc lỗi ở quả một; trước quả hai, người nhận chưa sẵn sàng nhưng người giao vẫn đánh. Trọng tài gọi let và cho đánh lại quả hai, không khôi phục thành quả một. Nếu cú giao trước đó là hợp lệ và người nhận chưa sẵn sàng ở cú kế tiếp, người giao vẫn tiếp tục lượt giao theo thứ tự hiện tại. ^[1]

Nếu người nhận đã sẵn sàng hoặc cố trả bóng, tình huống không phải let chỉ vì họ đánh trượt. Khi ấy kết quả phụ thuộc vào vị trí bóng, lỗi giao bóng hoặc diễn biến điểm. Người nhận nên thể hiện rõ trạng thái chưa sẵn sàng trước khi cú giao được đánh; giơ tay hoặc quay khỏi sân sau khi bóng đã được giao không tự động làm cú giao trở thành let.

Khi nào người nhận không thể yêu cầu đánh lại?

Người nhận không thể đợi đến khi biết cú giao có vào ô hay không rồi mới nói mình chưa sẵn sàng. Nếu họ cố gắng trả bóng, Rule 21 xem họ đã sẵn sàng. Nếu họ đứng đúng tư thế, nhìn người giao và không có dấu hiệu trì hoãn hoặc chưa chuẩn bị, trọng tài có thể cho rằng cú giao được thực hiện đúng thời điểm. Việc nhận bóng kém không thay đổi trạng thái sẵn sàng đã thể hiện trước đó. ^[1]

Ngược lại, nếu người nhận đang quay lưng hoặc rõ ràng chưa trở lại vị trí, người giao phải chờ. Một cú giao bất ngờ trong thời điểm đó có thể bị gọi let theo Rule 22. Trọng tài phân biệt sự chậm trễ hợp lý — chẳng hạn người chơi đang lấy bóng hoặc sẵn sàng lại sau điểm vừa rồi — với việc cố ý trì hoãn để phá nhịp. ^[1]

Người giao cũng phải cho người nhận cơ hội chuẩn bị sau khi mình đã sẵn sàng. Luật yêu cầu nhịp độ hợp lý, không cho phép một bên dùng quy tắc sẵn sàng để liên tục kéo dài thời gian hoặc gây bất ngờ cho đối thủ. Nếu có tranh cãi, trọng tài quyết định dựa trên hành vi quan sát được thay vì chỉ dựa vào yêu cầu của một người chơi.

Cách đọc quyết định let trong trận đấu

Khi nghe trọng tài gọi let, hãy xác định lý do: bóng chạm lưới rồi rơi vào ô giao bóng đúng, người nhận chưa sẵn sàng, hoặc một tình huống khác thuộc quy tắc let. Cùng một quyết định “giao lại” có thể xuất phát từ những nguyên nhân khác nhau. Với trường hợp người nhận chưa sẵn sàng, trọng tài xét trạng thái trước cú giao và liệu người nhận đã cố gắng trả bóng hay chưa. ^[1]

Nếu theo dõi tennis trực tiếp, hãy nhìn vào vị trí và hành động của người nhận ngay trước khi vợt người giao chạm bóng. Người hâm mộ cũng có thể xem thêm các trận bóng đá trực tiếp trên KLIVE sau khi nắm rõ vì sao một cú giao được gọi let thay vì lỗi. Cập nhật các trận bóng đá trực tiếp tại KLIVE

Câu hỏi thường gặp